ابوجعفر محمد بن حسن بـن على طوسى، در رمضان سال 385 هـ.ق در شهر طوس خراسان ديده به جهان گشود.

ابو جعفر محمد بن حسن بـن على طوسى، در رمضان سال 385 هـ.ق در شهر طوس خراسان ديده به جهان گشود. وي پس از فراگيري تحصيلات مقدماتي در سن 23 سالگي به بغداد که در آن زمان يکي از مراکز مهمّ علمي بود رفت و به تکميل دانش خود پرداخت و از محضر بزرگاني چون «شيخ مفيد » و «سيد مرتضي علم الهدي » بهره مند گرديد.

شيخ طوسي پس از استادش سيد مرتضي، رياست علمي و فتوايي شيعه را به عهده گرفت؛ امّا به علّت يک سلسله آشوب هاي به وجود آمده از سوي مخالفان، خانه و کتابخانه اش به غارت رفت. در پي اين حادثه ناگوار شيخ طوسي به نجف اشرف هجرت کرد و نخستين پايه هاي حوزه علميه اين شهر را بنا نهاد. اين مرکز علمي و ديني که قدمتي چند صد ساله دارد، تاکنون يکي از مهم ترين مراکز علوم اسلامي در جهان اسلام بوده است و هزاران محقق برجسته و دانشمند بزرگ در آن پرورش يافته اند.
شيخ طوسي فقر را با نگارش کتاب «المبسوط » وارد مرحله اي جديد نمود؛ و دو اثر بسيار مهم وي به نام هاي «تهذيب » و «استبصار » از کتب چهارگانه حديثي شيعه به حساب مي آيند. شمار آثار شيخ طوسي به بيش از پنجاه جلد مي رسد که «التّبيان في تفسير القرآن » در ده جلد، «تلخيص الشّافي » و «کتاب الابواب » از آن جمله اند. گذشته از آثار گرانبها و ارزشمند علمي، دانشوران بزرگي در حوزه درسي شيخ طوسي پرورش يافتند که شمار آنان به بيش از سيصد دانشمند و مجتهد مي رسد. اين دانشمند بزرگ شيعه در سن هفتاد و شش سالگي چشم از جهان فرو بست و در نجف اشرف به خاک سپرده شد.